Niemiecka opozycja przedstawia decyzję Warszawy jako wyraźną porażkę Berlina. — To druzgocący sygnał dla niemieckiego rządu i kanclerza Merza, który obiecał odzyskać zaufanie Europy — powiedziała w rozmowie z POLITICO Chantal Kopf, posłanka niemieckiej Partii Zielonych.
Krytyczne głosy dobiegają nawet z obozu politycznego samego kanclerza. — Rozwiązaniem nie może być przepychanie migrantów między Polską a Niemcami lub utrwalenie kontroli granicznych po obu stronach — powiedział Knut Abraham z CDU (partii Merza), koordynator rządu w Berlinie ds. stosunków niemiecko-polskich, w wywiadzie dla "Die Welt".
Abraham zastrzegł, że kontrole są konieczne jako "sygnał polityczny, że polityka migracyjna w Niemczech uległa zmianie", lecz ostrzegł przed ich długotrwałymi konsekwencjami. Tymczasem we wtorek 1 lipca kanclerz Niemiec Friedrich Merz wprost stanął w obronie niemieckich kontroli granicznych.
"Oczywiście chcemy zachować strefę Schengen, ale swoboda przemieszczania się w tej strefie będzie funkcjonować w dłuższej perspektywie tylko wtedy, gdy nie będzie nadużywana przez osoby promujące nielegalną migrację, w szczególności poprzez przemyt migrantów" — powiedział.
"Blokady granic i zawracanie (migrantów) na granicach Niemiec to atak na centralne kamienie węgielne europejskiej współpracy. W czasie, gdy potrzebujemy więcej Europy i więcej współpracy między demokratycznymi rządami, niemiecki rząd koncentruje się na izolacji" — oświadczyła z kolei sekretarz klubu parlamentarnego Zielonych Irene Mihalic w odpowiedzi na pytanie Deutsche Welle, oskarżając rząd w Berlinie o napięcia w relacjach z Polską.
Polityczne rozgrywki wokół migracji zadały kolejny cios europejskiej strefie swobodnego przemieszczania się, która już i tak boryka się z problemami.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Prawie cztery dekady po wprowadzeniu strefy swobodnego przepływu osób, obejmującej 450 milionów mieszkańców 29 krajów — z których cztery nie należą do UE — rzekomo tymczasowe
kontrole graniczne wprowadzane w imię wyjątkowych zagrożeń dla bezpieczeństwa stają się nową normą.
Jednak wraz z rosnącą popularnością skrajnie prawicowych partii i nasiloną migracją odstępstwa od zasad strefy Schengen stały się łatwym rozwiązaniem dla polityków, którzy chcą pokazać, że podejmują działania.
"Uważamy, że wprowadzenie kontroli jest konieczne" — powiedział Tusk, wskazując na wcześniejsze "jednostronne" działania Niemiec.
W maju rząd kanclerza Friedricha Merza, pod presją opozycyjnej, skrajnie prawicowej Alternatywy dla Niemiec (AfD), zaostrzył kontrole na granicach Niemiec, w tym z Polską.
Merz powiedział, że niemiecka policja będzie odsyłać więcej nielegalnych imigrantów, w tym osób ubiegających się o azyl. Posunięcie to jeszcze bardziej wzmocniło kontrole graniczne wprowadzone przez poprzedni rząd w październiku 2023 r.
PiS atakuje rząd w sprawie granicy
Ruch ten wywołał niezadowolenie w Polsce, pomimo obietnic Merza dotyczących zacieśnienia stosunków Berlina z Warszawą. Kanclerz twierdził, że uważa ten sojusz za kluczowy dla realizacji wspólnej europejskiej polityki obronnej.
Podczas gdy politycy ostrzegają, że niemieckie kontrole mogą ograniczyć swobodny przepływ osób i towarów w strefie Schengen, krytycy twierdzą, że środki graniczne mają charakter głównie symboliczny.
"Fakt" podał, że w okresie od 1 maja do 15 czerwca tego roku
niemieckie władze odesłały do Polski 1 tys. 87 osób, wskazując, że liczby te nie różnią się znacząco od ubiegłorocznych.
Według danych niemieckiego związku zawodowego policji nowe kontrole doprowadziły do odrzucenia 160 wniosków o azyl w ciągu pierwszych czterech tygodni. To niewielka część wszystkich odmów — średnio do 1 tys. 300 wniosków tygodniowo jest odrzucanych z powodu braku niezbędnych dokumentów.
Posunięcie Niemiec stworzyło jednak problem polityczny dla rządu. Po porażce w wyborach prezydenckich rządząca koalicja odczuwa presję ze strony prawicy, która domaga się bardziej zdecydowanego stanowiska w sprawie migracji. Ochotnicze grupy, także powiązane z prawicowymi partiami, organizują "patrole" wzdłuż granicy z Niemcami.
Zgromadzenie na granicy polsko-niemieckiej w Lubieszynie, 30 czerwca 2025 r.PAP/Marcin Bielecki / PAP
"Zachodnia granica Polski przestaje istnieć" — ostrzegł w zeszłym tygodniu Mariusz Błaszczak. Obwinił Tuska za "służalczość wobec Berlina". Sławomir Mentzen oskarżył z kolei polską straż graniczną o współpracę z Niemcami w przyjmowaniu nielegalnych imigrantów.
"Nikt kto narusza prawo na granicy, nie pozostanie bezkarny. Wszystkie przypadki znieważania funkcjonariuszy, utrudniania im czynności i podszywania się pod nich z ostatnich dni zostały udokumentowane i przekazane do prokuratury, która wszczęła postępowania. Polskie Państwo nie będzie tolerowało samowoli i zastraszania" —
stwierdził z kolei minister spraw wewnętrznych Tomasz Siemoniak w poście na X.